JALGI HADI SAREAREN AMARAUNERA

Idoia Gaton


Otsailaren 11n ehunka mila pertsona Kairoko Tahrir plazara jalgi ziren Egiptoko historia norabidez aldarazteko. Egiptoarrak kalera atera ziren trumilka, 30 urteko indarkeria eta ustelkeria amaitzeko eskatzeko. 847 lagunek eman zuten bizitza Hosni Mubarak diktadorea boteretik kentzearen truk. 

Matxinada Interneten hasi zen. Askatasunaren oihuak sarearen amaraunean entzuten  hasi ziren. Egiptoarrek etxean gertatzen ari zenaren berri eman nahi zuten zentsuraren mugak gaindituz. Internet eta teknologia berriek eskaintzen dituzten tresnez baliatuz  mundu osoari herrialde arabiarren errealitatea erakutsi zioten. 

Mugetatik at, atzerriko hedabideek ekintzaile bakezaleen hotsen oihartzunak islatu zituzten. BBC bezalako kateek egiptoar blogariek kontatzen zutena jaso zuten. Giroa bero-bero zegoen sarean eta Internetek ahalbidetzen duen mugarik gabeko komunikazioa aprobetxatu zuten zenbait egiptoarrek. Ahmad Sherifek egin zuen bezala. Mubaraken gobernuarekin arazorik ez izateko, Aalam Wassef ezizena erabili zuen bere bloga sortzeko. Blogsfera adierazpen askatasunaren aldarrikapenaren oholtza bilakatu zen.  Como los egipcios “televisaron” la revolucion cuando los medios no lo hicieron bideoak erakusten duen moduan, masa-hedabideak Gobernuen kontrolpean daudenez, herritarrak beste bide batzuk aurkitzen saiatzen dira beraien ezinegona eta haserrea adierazteko.

Komunikazioa erreminta ikaragarri indartsua da eta Internet komunikazio perfektua eta eraginkorra lortzeko baliabide bilakatu da. Ahmad Sherif bezalako kasuek erakusten dute, nola hain ekintza xumeek Interneti esker benetako matxinadan bihurtu daitezkeen.

Gizarte mugimenduak beti egon dira, masa beti existitu da. Aitzitik, Internet gaurko kontu bat da eta azken urteotan komunikazio eredua guztiz aldatu egin du. Teknologia berriak gero eta uztartuagoak daude gizartean eta indibiduoak hainbat baliabide ditu eskura bere mezua munduan zehar zabaltzeko. 

Egun, pertsona bakar batek sekulako zarata sortu dezake. Aliaa Elmahdy-ren kasua da hori. Bere blogean argazki pertsonal batzuk eskegi zituen, non bere gorputz biluzia erakusten zuen, xede bakar batekin: askatasuna, bere zentzu osoan, aldarrikatzea. Herri musulmanetan ematen diren zentsurak salatu nahi zituen; nola ezagutzan, hala sexualitatean eta adierazpen askatasunean ematen direnak. 

Horrela bere Facebook-eko orrialdean honako hau idatzi zuen: “Indarkeria, arrazakeria, sexismoa, sexu erasoak eta hipokrisia bultzatzen dituen gizartearen kontrako oihuen berri ematen ari naiz”. Era berean, Elmahdy-k bere blogean biluztasunaren argitalpena askatasunaren adierazle zela esan zuen: "Edonon libre bizi izateko eskubidea dut. Zoriontsua eta pozik sentitzen naiz benetan librea naizenean" .

Dudarik gabe, Aliaak formula berritzaile, ausarta eta irudimentsua erabili du munduaren arreta erakartzeko. Baina ekintza txikiek ondorio larriak izan ditzaketela esaten dute eta argazki horiek talde islamiko baten haserrea piztu dute, Zuzenbide Islamikoan Graduatuen Koalizio Egiptoarrarena, hain zuzen. Talde horrek Aliaa Magda Elmahdy salatu egin du, haren jarrerak moraltasuna urratzen duelako eta islama iraundu egiten duelako. Ondorioz, emakume gazte hau laurogei zigorrada hartzera zigortu dezakete; are gehiago, heriotza-zigorra ezarri diezaiokete.

Ez da erraza kultura islamista gizarte demokratiko batean eraldatzea, baina egiptoarren jarrera zirikatzaileak bestelako komunikazioa erdietsi dezakeenaren erakusle dira. Internet bere aliatu bilakatu du Aliaak, aldaketa soziala lortzeko tresna ezin egokiagoa delako. Indibiduoa sarean mintzatzen da eta nahita edo nahigabez bere mezua munduan zehar zabaltzen da. Aliaaren blogak bost milioi bisita izan ditu jadanik eta momentu honetan Twitterren 30.563 jarraitzaile ditu eta Facebook-en 43.723 harpidedun.

Internet eta sare sozialekin mundu berri bat aurkeztu zaigu eta hain da sakona informazio isuria non ez dakigun nork zuzendu dezakeen hori. Bien bitartean, bestelako komunikazioak, aberririk ez duen matxinada, gorrotoaren aurka altxatzen den errebolta horizontala eta demokratikoa izaten jarraitzen du. Beraz,  momentua aprobetxatu eta jalgi gaitezen sarearen amaraunera!


http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-16068010
http://www.antena3.com/noticias/mundo/mujeres-israelies-desnudan-apoyar-bloguera-egipcia_2011112000054.html
http://www.clarin.com/mundo/bloguera-egipcia-desnuda-mujeres-saquen_0_616138566.html
http://lacomunidad.elpais.com/vagabundo/2011/11/26/aliaa-elmahdy-bloguera-egipcia-se-desnuda-los-barbudos

Hipertestualitatea, multimediatasuna eta interaktibotasuna erreportaje multimediaren zein zibertestuaren bereizgarriak

Erreportaje baten planifikazioan eta sorkuntzan hainbat prozedura-urrats aurreikusi behar dira produktu borobila eta bikaina lortzeko. Grabazioarekin hasi aurretik xehetasun anitz hartu behar ditugu kontutan kalitatezko erreportaje bat egin nahi badugu. Besteak beste, erabaki linguistiko-diskurtsiboak. 

Testuak ezinbesteko funtzioa betetzen du erreportajean eta horregatik egileak argi eta garbi izan behar du zein den testu mota bakoitzaren betebeharra. Garrantzi gutxiko zerbait dirudien arren, erreportajearen garapenean estrategia diskurtsiboak nahitaezkoak dira gaia aukeratzen dugunetik edizio momentua arte. 

Betiko kontuak izan dira hauek, baina gaur egun, Internet eta teknologia berrien eraginez, erreportajearen ezaugarriak aldatu egin dira eta beraz, estrategia diskurtsiboak ere testuinguru berrira egokitu behar ditugu.

Erreportaje tradizionala erreportaje multimedia bilakatu da. Generoaren xedea eta esentzia trinko mantentzen dira baina elementu berriak agertzen dira: hipertestualitatea, multimediatasuna eta interaktibotasuna.

Internet-ekin garai berri bat zabaldu da eta erreportajearen generoa medio berrira moldatu egin da. Produktua lineala izatetik multilineala izatera pasa da, hau da, hipertestuala bilakatu da eta horregatik ibilbide desberdinak aurreikusi behar ditugu. Halaber, erabiltzaileak askatasun osoa dauka gura duen moduan eskainitakoa kontsumitzeko. 

Interneten beste ezaugarrietako bat multimediatasuna da. Baliabide desberdinak uztartu ditzakegu sarean; bideoa, audioa, argazkia, infografia eta testua. Horrek aberastu egiten du erreportajea, baina era berean, zailtasunak dakartza estrategia linguistiko-diskurtsiboak hartzerakoan testua euskarri guztietara moldatu behar baitugu. 

Internetek aukera berri bat eskaintzen du; erreportajearen inguruan eztabaidatu. Erabiltzaileak bere iritzia eman dezake kontsumitutakoaren inguruan eta iruzkinak eskegi sarean. Beraz, kazetaritza mezuaren izaera itxia desagertu egin da eta produktu ireki bat izatera pasa da. Horren ondorioz, interaktibotasunaren kontzeptua agertzen da, egilearen eta erabiltzailearen arteko komunikazioa zuzenagoa eginez. Baina Liliam Marrerok esaten duen moduan, "la interactividad no se da desde el mensaje sino del medio". 

Erreportaje multimediaren bereizgarriak aztertu eta gero, esan dezakegu, Interneten testu bat sortzerakoan eta sarean behar bezala kokatzeko, aintzat hartu beharreko estrategia eta erabaki linguistiko-diskurtsibo garrantzitsuenak, hipertestuaren antolakuntza integratu, baliabide multimedien kudeaketa eta elkarreraginaren ustiatzearekin zerikusia dutela.

Erreportaje multimediak:

http://www.mediastorm.com/publication/undesired

http://roma.glocalstories.org

antena3.com ziber-hedabidea aztertzen

1. ONARPEN-MAILA ETA AUDIENTZIA

Lehenik eta behin esan beharra daukat Antena 3ren web orria aztergai aukeratu dudala, alde batetik hedabide honetan lan egin dudalako eta bestetik komunikazio talde honetan sakontzeko era aproposa iruditzen zaidalako.

Ziber-hedabide ikuspuntutik aztertuta, Alexa "Ttraffic Rank"en antena3.com 105. postuan agertzen da eta mundu mailan aldiz, 4.928.ean. Beraz, esan genezake ziber-hedabide arrakastatsua dela. "Alexia" web orrian honela azaltzen da audientziari buruzko informazioa:

Based on internet averages, antena3.com is visited more frequently by users who are in the age range25-34, have no children and are graduate school educated.

Hala eta guztiz ere ondorengo datuak ikusiz Estatu mailan ez da ziber-hedabide ikusiena edo kontsultatuena.

TVE  41. postuan

Based on internet averages, rtve.es is visited more frequently by users who are in the age range 35-44graduate school educated.

Telecinco 58. postuan

Based on internet averages, telecinco.es is visited more frequently by users who are in the age range25-34, have no children and are graduate school educated.

La Sexta 171. postuan

Based on internet averages, lasexta.com is visited more frequently by males who are in the age range 25-34, have no children and are graduate school educated.

Cuatro 244. postuan

Based on internet averages, cuatro.com is visited more frequently by users who are in the age range 25-34, have no children and are graduate school educated.

EITB 672. postuan

Based on internet averages, eitb.com is visited more frequently by users who are in the age range 25-34, have no children, are graduate school educated and browse this site from school.

OJD Interactiva base-datuan agertzen da audientziari buruzko informazioa. Hedabide nazionala izanda aundientziai buruzko informazioa aurkitu dezakegu bai Googelen eta baita webgunean bertan ere.

2. INFORMAZIORAKO SARBIDEA

Lehenengoz antena3.com klikatzen duzunean itxura kaotikoa duela deritzot. Atalak ez dira ondo bereizten informazio gehiegi aurkitzen dugulako, testu eta irudiz gainezka. Beraz, atalak bereizteko arazoak eduki ditzakegu, baina normala da kontuan hartzen badugu ziber-hedabide honek eduki ugari dituela, telebista kate bat izateaz aparte Estatuko komunikabide talde garrantzitsua ere badelako. Horregatik, pantaila nagusian link ugari aurkitu ditzakegu talde bereko beste hedabideekin lotzen dituena. Adibidez, onda cero eta europa FM irratiekin lotzen dituen estekak. Beharbada, faltan botatzen dudana prentsa idatziarekiko lotura da. Nahiz eta taldeak egunkaririk ez eduki, nik prentsa idatziarekin estekatuko nuke. Azken batean, ziber-hedabide batentzako eguneroko informazioa ematea premiazkoa izan beharko luke.

Webguneko maparik ez du eskaintzen. 

Ziber-hedabide honen atal nagusiak "series", "programas", "noticias", "celebrities", "cine", "videojuegos", "infantil" eta "el sótano" dira eta atal nagusi hauen barruan bakoitzak bere atal propioak dauzka.

Lehenengo pantailan atal nagusietan aurkituko dugunaren informazioa aurkitzen dugu laburpen moduan. Beharbada horrek erabiltzailea aztoratu dezake, esteka gehiegi eta informazio gehiegi duelako. Nik zerbait arinagoa egingo nuke. Hau da, atal nagusi bakoitzean egun horretan deigarriena izango denaren informazioa aurkeztu irakurlearen arreta deitzeko eta gero atalean klik egiten dezan. Horrela hurrengo orrialdean, behin atalean sartuta, atal horri egokitzen zaion informazio guztia aurkituko du.

Bilaketei dagokionez, web-orriaren goiko eta beheko aldean aurkitzen dugu "buscador" delakoa. Bilaketa egiteko hiru modu eskaintzen dizkizu webguneak. Lehenengoa, bilatzailean bertan hitza sartuz, bigarrena hemerotekan datak sartzeko eta hirugarrenean alfabeto bat eskaintzen dizu, bilatu nahi duzun informazioa gaiaren ikuspuntutik aurkitzeko.

Atal nagusien gainean beste hiru aukera ditugu material gehiago ikusteko: "En directo", Antena 3 katearen zuzeneko programazioa ikusteko streaming-en, "Modo salón", non katean emandako programak eta teleberri guztiak ikusi ditzakegun nahieran, eta "Más videos", non komunikazio-talde honen (Antena 3, neox, nova eta nitro) bideo ikusienak eta ikusgarrienak eskegitzen dituzten.

Beraz, aurreko edizioen artxiboak aurkitu ditzakegu, bideo moduan noski, kontutan hartzen badugu Antena 3 telebista kate bat dela. Ez da agertzen berriz, webgunearen azken gaurkotzearen ordua.

Azken gaurkotzearen informazioa albisteen atalean agertzen da soilik. Albistearen autorearen izen abizenak ez dira agertzen, informazio iturria aipatzen dute bakarrik. Kasu batzutan agentziak dira (EFE, Europa Press) eta beste batzutan hedabide bera. Kazetarien aztarnarik ez, marka gailentzen da, kasu honetan antena3.com. Iturria, lekua eta gaurkotzearen ordua, titularra eta bideo edo argazkiaren azpian jartzen dute, bigarrena mailan  testua sakontzen dutenean. Eta azken orduko informaziorik egonez gero, faldoi gorri batekin eskaintzen dute deigarria izan dadin.

Antena3.com hizkuntza bakarreko ziber-hedabide da. Dena gazteleraz agertzen da eta ez du beste aukerarik eskaintzen. Nire aburuz, hain komunikabide garrantsitsua izanik Estatu mailan, euskera, galego eta katalan-era itzultzeko aukera eman beharko luke. Are gehiago, gaur egun webgune bat ingelesean irakurtzeko aukera ezinbestekoa iruditzen zait. Era batean, gutxietxi dezakegu ziber-hedabide hau ez datorrelako bat azken joerekin. Zaharkituta gelditu dela dirudi eta badirudi ez duela mundura ireki nahi. Bere targeta oso "española" dela irizten diot. Begira bestela eitb.com, hedabide txikiagoa izanik, euskera, gaztelera, ingeles eta frantses-eko bertsioak ditugu. Horra hor desberdintasuna!

Publizitateari dagokionez, korporatiboa gailentzen da. Hala eta guztiz ere, bideo bat irekitzen dugun bakoitzean iragarki labur bat aurkitzen dugu marka desberdinak iragartzen. Eta webgunearen lehenengo osagaia faldoi publizitarioa da. Beraz, publizitateak badu bere lekua eta garrantzia baina ez da nekagarria egiten. Alde horretatik esango nuke ondo antolatuta dagoela.

Ziber-hedabide honek erregistratzeko aukera emanten dizu, besteekin "Zona 3" deitzen den gunean experientziak edo dena delakoak partekatzeko.

Baita i-phone, i-pad, Smartphone eta blackberry gailuetarako zerbitzuak eskaintzen dizkizu, baina aplikazioak gailuetatik deskargatzen dituzu aukera ez duzu web-orrian aurkitzen.

"Información para accionistas e inversores"-en klikatzen badugu (webgunearen beheko aldean) komukazio taldeari buruzko informazioa aurkituko dugu. kamuflatuta agertzen dela deritzot. Hobe litzeteke eitb.com-en bezala "Antena3 taldea" zehaztuko balu. Baina seguraski komunikazio-estrategiarengatik hartutako erabakia izango zen.

Antena 3 telebista katean parte hartzen duten profesional eta kazetarien informazioa badaukagu antena3.com webgunean. Testu, bideo eta argazkiez osatutako materiala aurkitu dezakegu bai albiste eta programa aurkeezlei buruz baita serietan parte hartzen duten aktoreei buruz ere.

3. EDUKI INFORMATIBOA

Ziber-hedabide honen eduki informatiboari dagokionez, azken orduko albisteen atal berezi bat aurkitzen dugu webgunearen beheko aldean baina oso era hautemanezinean. Badirudi ziber-hedabide honentzako azken orduko albisteak ez direla garrantsitsuak. Beharbada webgunean bideoa gailentzen delako izango da eta bideoak eskegitzeko denbora behar da. 

http://www.antena3.com/noticias/

Arestian esan dudan bezala, azken orduko titularrak noizean behin agertzen dira faldoi gorri batean txertatuta. 

Azaroaren 15ean antena3.com webguneak Rubalcabaren inguruko informazioa azpimarratzen du. 

URL:http://www.antena3.com/especiales/noticias/elecciones-generales/2011/rubalcaba-20n-soy-lider-psoe-luego-veremos_2011111500014.html

Titularra: Rubalcaba: "Hasta el 20-N soy el líder del PSOE y luego ya veremos". 

Lehengo mailan albistearen inguruan 3 lotura desberdin aurkitzen ditugu. Bata, 20N hauteskundeekin zerikusia duena, bestea, albiste horretara eramaten gaituena eta azkenekoa iruzkinak erakusten dituena. 

Bigarren mailan gaudenean, beste hainbat lotura aurkitzen ditugu. Rubalcabari Onda Cero-n egindako elkarrizketa entzuteko (publizitate korporatibo modu bat da), Herrera en la onda web-orrira joateko eta Rubalcaba-Rajoy ika-mikaren inguruan dauden albisteak ikusteko eta jarraitzeko.

Iruzkinak uzteaz gain, facebook, twitter eta beste hainbat erraminta aurkitzen ditugu sare sozialetan albistea partekartu ahal izateko. Beraz, interaktibitasunari dagokionez aukera ugari eskaintzen dizkizu. Hipertestu-egitura ez da oso konplexua eta nahiko argi agertzen da. 

Erreportaje bereziei eskainitako atal berezi bat du "Especiales" deitzen dena. Microwegune baten forma dutela irizten diot.

Bideo-jokoak hizpide duen atal berezi bat aurkitu dezakegu ere. 

4. INTERAKTIBOTASUNA ETA PARTE-HARTZEA SUSTATZEKO ERRAMINTAK


Antena 3 komunikazio-taldeak, azken joerak jarraituz, Interneti gero eta garrantzi handiagoa eman dio eta horren isla antena3.com da, non erabiltzailearen parte-hartzea sustatzen duten.
Xede horretarako web 2.0 aplikazioak erabiltzen dituzte. Adibidez, twitterren #TieneslaUltimaPalabra hashtag sortu dute telebista kateko ikusentzuleen iruzkinak jasotzeko eta aldi berean albistegietan feedbacka sortzeko. Orain arte hori pentsaezina zen, mezua unidirekzionala zelako, hau da, igorletik hartzailera zihoan eta ez zegoen bueltarik. Orain aldiz, mezua bidirekzionala da eta hartzailea erabiltzaile bihurtu dute. Are gehiago, erabiltzailea igorle izan daiteke, informazioa bidali baitezake ziber-hedabidera. Kasu honetan, Youtube, Twitter, Facebook eta Tuenti erramintak eskaintzen ditu informazioa partekatzeko.

Halaber, ziber-hedabide honetako erabiltzaileek argazkiak eta bideoak bidali ditzakete eguraldiari eskainitako atalaren bidez: http://eltiempo.antena3.com. Dirudienez komunikazio talde honek eguraldiari garrantzi handia ematen dio.

Interaktibotasunaren eta parte-hartzearen beste eredu bat "El sotano" atal berezia da. Hemen kreatibitatea areagotzen da. Erabiltzaileak online serie bat sortu dezakete eta lehiaketa batean parte hartu. Irabazleak suertatuz gero Antena 3-ek webseriea ekoiztuko luke. Oso ideia ona dela deritzot.

Gauza xumeagoak egitea ere baimentzen du ziber-hedabide honek: albistegiak inprimatzea, e-postaz informazioa bidaltzea beste erabiltzaile bati eta ikesta digitaletan parte hartzea adibidez.

Blogaren kasuan adibidez, atal berezi bat eskaintzen dio: http://blogs.antena3.com/. Hemen gai desberdineko blogak aurkitzen ditugu,  ziber-hedabideko koraboratzaileek sortutako blogak dira gehienbat.

5. ZIBER-HEDABIDEA HOBETZEKO PROPOSAMENAK

 Behin analisia egin eta gero honako hau ondorioztatu dezaket:
·antena3.com ziber-hedabide eredu oso ona da hipertestuala, multimedia eta interaktiboa delako.
·Web 2.0 aplikazioak erabiltzen ditu ziber-hedabide eta hartzailearen arteko elkarreragina bultzatzeko.
·Oso webgune konplexua da eduki ugari duelako eta horrek planifikazio eta diseinu aldetikan lan handia eskatzen du.

Nahiz eta hedabide honek Interneten erabilera ona egin duen nik zenbait aldaketa egingo nituzke ziber-hedabidea hobetzeko. Hauexek dira nire proposamenak:

1-Ziber-hedabidea eleaniztasun bilakatzea. Nola liteke Estatu mailan bere garrantzia duen ziber-hedabideak ingeleseko bertsioa ez izatea aintzat hartzen badugu Interneten bidez mundu osora zabaltzen garela? eitb.com niretzat adibiderik onena izango litzateke. Nik eredu gisa jarriko nuke.

2-Eduki gehiegi direla irizten diot. Adibidez, hainbeste blog egon beharrean nik gutxiago jarriko nituzke baina landuagoak eta gaurkotuak. "Notas de redacción"en kasuan hilean behin-edo idazten dute eta horrek gutxirako balio du.

3-antena3.com Antena 3 katearen web ofiziala da. Internet telebistarekin alderatuz berehalakotasuna eskaintzen du eta ziber-hedabide honek ez du alde horretatik onurarik ateratzen. Nik azken orduko albisteak gailenduko nituzke eta horretarako diseinu aldetik beste edukietatik desberdinduko nituzke.

4-Halaber, kazetarien izenak jarriko nituzke testuak sinatzerako orduan, marka gailentzea ondo dago baina pertsonalizatzea ere ondo legoke. Horrela informazioarekiko gertutasuna azpimarratzen duzu.

http://dl.dropbox.com/u/46280499/Ziber-hedabide%20analisia.pdf

ZER DA WEB 2.0?

Urriaren 19an unibertsitaterako bidean nindoala bat-batean autopilaketa batekin aurkitu nintzen A8an. Ordu erdi eman nuen metro gutxi batzuk egiteko. Nerbioak jota amaitu ordez zerbait produktiboagoa egitea pentsatu nuen eta Gorka Palazio irakaslearen lana egitea bururatu zitzaidan. Lanari ekin nion, mobila hartu (nire iphone berria), 3G aktibatu eta egin nuen lehendabiziko gauza argazki bat ateratzea izan zen. Gero argazkia textu txiki batekin twitteatu nuen eta horrela nire ikaskideekin harremanetan jarri nintzen. Horrez gain, bideo bat grabatu nuen in situ era praktiko batean web 2.0 zer den azalduz. 

Era horretan Gorka Palazioren taldeko lanaren lehen urratsa eman genuen Mikel eta biok.

Emaitza honako hau izan da.

Zer da web 2.0?

Lehenik eta behin, web 2.0 informazioa partekatzea errazten duten aplikazioak dira. Gure kasuan adibidez, twitter, youtube eta blogga erabili ditugu, baina beste hainbat aplikazio erabili ditzakegu gure informazioa zabaltzeko eta besteei gure mezua helarazteko.

Bigarren idea web 2.0ri buruz, interaktibitatesunari dagokiona da. Mezua bidirekzionala da. Lehen mezua igorletik hartzailera zihoan, orain berriz igorletik hartzailera eta hartzailetik igorlera doa. Denok parte hartu dezakegu, feedbackaren kontzeptua agertzen da. Bideoan ikusi dezakegu nola twitterren bidez klasekideekin harremanetan jartzen naizen eta nola ekintza horrek gure arteko komunikazioa ahalbidetzen duen. Are gehiago, nai duenak parte hartu dezake solasaldian.

Azkenik, eta beharbada web 2.0 ulertzeko punturik garrantsitsuena, jarrerari dagokiona da. Web 2.0n lotsak eta mugak, hein batean, alde batera uzi behar dira eta daukagun informazioa modu irekian eta libreki plazaratzeko prest egon behar dugu. 

Goiena Komunikazio Taldea konbergentzia mediatikoaren eredu ezin hobea

Idoia Gaton

Iban Aranzabal

Hedabideak eta konbergentzia mintegian, besteak beste, Iban Aranzabalek parte hartu zuen. Goiena Komunikazio Taldeko arduradunak garbi utzi zuen nola eman behar zen konbergentzia hedabideetan. Izan ere, beraiek martxan jarritako plan estrategikoak zuzen-zuzenean konbergentziaren 4 mugarrietan eragina izan du. Ainara Larrondok "EITB aro digitalean" liburuan aipatzen duen moduan, ikertzaileek lau konbergentzia-dimentsio nagusi zehaztu dituzte; teknologiak, enpresa, profesionalak eta edukiak. 4 eremu hauek aintzat hartuta, Iban Aranzabalek primeran azaldu zuen nola Goienak konbergentzia multimediarako ezinbesteko mugarri hauek landu zituen.

Jordi Lucea Iñigo Herce, Antonio Manfredi

Lehenik eta behin, argi utzi zuen, nahiz eta Goeina Komunikazio Taldeak 4 hedabide dituen, irrati, telebista, prentsa eta Internet, marka bateratua dela. EITBren kasuarekin alderatuz, adibidez, telebista ez da Internetengandik gailentzen, eta konbergentziarako bidean EITB bezalako komunikazio-talde batean izarrak egotea oztopo bat bihurtzen da. Mezu hori helarazi zigun Iñigo Herce, eitb.com-en arduradunak.

Era berean, enpresari dagokionez, langile guztiak leku bakarra partekatzen dute. Marka bezala, erredakzioa ere bateratua da. Are gehiago, estilo liburua bakarra ere bada.

Bigarrenik, erredakzioan erreparatzen badugu, hau da, profesionaletan, Iban Aranzabalek esan zuen, Goiena Komunikazio Taldean parte hartzen duten kazetariak hainbat plataformatan trabarik gabe lan egiten duten profesionalak direla, kazetari multimediak deritzonak. Beraz, argi dago, konbergentziak profesionalen profilaren aldaketa dakarrela. Kazetarien balioaniztasuna azpimarratzen da gehienbat eta monomedia-profiletik bimedia-profilera pasatzen da. 

Baina komunikazio talde guztiek ez daukate iritzi berbera gai honi buruz eta enpresa publiko eta pribatuaren arteko diferentzia ikusi ahal izan genuen mintegian.

Hedabideak eta konbergentzia mintegiko partaideak

Alde batetik, Iban Aranzabalek, Goiena Komunikazio Taldeko langileen gaztetasuna gailendu zuen. Komunikazio-talde honetarako ezinbesteko baldintza izan behar zuen konbergentzia multimedia lortzeko gazteek teknologiarako trebezia baitute. Enpresa publikoen arduradunak berriz, ez zuten horrelako adierazpenik egin beraien kontra doalako, batik bat. Denok baitakigu, enpresa publikoen batezbesteko adina ez dela txikia. Hala eta guztiz ere, bai RTVA, bai 324cat, bai EITB-ko arduradunek argi zuten etorkizuna gazteena zela. Iñigo Hercek esan zuen moduan "hoy el padre pregunta al hijo".

Beharbada eztabaida gehien sortzen duen puntua kazetarien betekizunari dagokiona da. Komunikazio-talde publikoek pentsatzen dute hedabide bakoitzak bere erritmoa duela eta beraz, jantzi propioa izan behar duela bai euskarriari begiratuz bai kazetarie erreparatuz ere. Iñigo Herceren "no creemos en el hombre orquesta, esto es imposible" iruzkina aproposa da beraien iritzia zein den ikusteko. Lankidetzan sinesten dute, ez ordea kazetari batek plataforma desberdinentzako lan egitea.

Horrela, konbergentzirako bidean, enpresa publikoek beste oztopo bat aurkitzen dute, kazetarien betekizuna zein izan behar duen mugatzerako orduan. 

Non ez den arazorik ematen, teknologiaren esparruan da. Hedabide guztiak dakite multimedia izaera hartu behar dutela. Internetek aldaketak ekarri ditu, eta sortu diren ziberhedabideek telebistako irudia, irratiko audioa, prentsako informazio idatzia eta grafikoak mezu bakar batean bateratzen dituzte. Goiena Komunikazio Taldeko langile guztiak teknologia berrietan trebatuak dira, tresna guztiak menperatzen dituzte. 

Azkenik, konbergentzia mediatiko honetan cross-media kontzeptua agertzen da, hau da, edukiak hainbat plataformentzako ekoiztea. Eta helburu hau lortzeko Iñigo Hercek mahai bakarraren alde egiten du. Hau da, euskarrien arteko koordinazio sustatzea. Baina koordinazioa ez da bakarrik lankidetzan eutsi behar, eduki zuzendari bakarra egon beharko luke konbergentzia egokia lortzeko, Goiena Komunikazio Taldeak egin duen moduan.

Amaitzeko, hitzaldian parte hartu zuten adituen iruzkin batzuk aipatuko ditut "Hedabideak eta konbergentzia" mintegiaren inguruan egindako lana osatzeko eta era berean, irakurlearengan hausnarketa eraginarazteko.

Jordi Lucea (324cat)

Antonio Manfredi (RTVA)

Mr. Ian Small  from BBC Scotland

Ramon Salaverria

Ivan John Erdal from Norway

Antonio Manfredi: "La convergencia es necesaria y hay que afrontarla".
Jordi Lucea: "La crisis es una oportunidad".
Mr. Ian Small: "The future is difficult to predict".
Ivan John Erdal: "We have to develop the web journalism".
Ramon Salaverria: "La credibilidad no depende de la plataforma. La marca es una y la presencia múltiple".

KONBERGENTZIA MEDIATIKOA

Konbergentzia mediatikoa ulertzeko, bizi dugun krisi garaian erreparatu behar dugu. Ramon Salaverriak esan zuen bezala “la cosa está muy malita”.  

Ni bat nator berak esandakoarekin. 8 urtez hedabideetan lanean egon naizenez, esan dezaket, azkeneko 2 urteak benetan gogorrak izan direla bai telebista, irrati eta prentsa idatziarentzat. Lanpostu ugari suntsitu dira denbora laburrean.

Estatu mailan krisia hasi zenean, nik, inuzente hori, pentsatu nuen, komunikabideek ez zutela inongo estutasunik pairatuko, informazioa ezinbezteko zerbait zelako gizartearentzat. Huts egin nuen guztiz. Hedabideak publizitatetik bizi dira eta enpresek dirurik ez badute iragarkietan inbertitzeko, komunikabideen diru sarrera murriztu egiten da. Baina Ramon Salaverriak botatako beste iruzkin bat hartuz, “la fiesta va por barrios”, krisiak ez dio hedabide guztiei neurri berean eragin eta Interneten eraginez sortzen ari diren hedabide digitalak horren isla dira. 

Hedabide inprimatuak beheraka doazen bitartean, digitalak goraka. Are gehiago, batzuek esaten dute, egunkaria, prentsa inprimatu moduan desagertu egingo dela. Badaude, jada, kasu batzuk, Salaverria jaunak aipatu zuen “Rocky Mountain News” ena, adibidez, non 150 urte ondoren, 2009. urtean itxi behar izan zuen. Eta “News of the world”en kasua ere hor daukagu. Jakin badakit, egunkari honen amaieraren atzean bestelako arrazoiak zeudela, baina nik hein batean krisiaren kontua ere badagoela deritzot. 


Beraz, bai krisia eta bai Internet ere, biak, konbergentzia mediatikoaren eragileak izan direla ondorioztatu dezakegu.